İçeriğe geç

Ödeme sözlüğü.

Ödeme altyapısında sık geçen terimler, sade bir dille ve Efespay'de nasıl karşılık bulduklarıyla.

25 terim gösteriliyor

3D Secure

Kart sahibinin, bankasının sayfasında kimliğini doğruladığı ek güvenlik adımı.

Genellikle SMS ile gelen tek kullanımlık şifreyle yapılır. Doğrulama başarısız olursa ödeme başlamaz. Efespay raporlarında 3D Secure doğrulama başarısı ayrı ölçülür.

BIN

Kart numarasının ilk 6–8 hanesi; kartı çıkaran bankayı ve kart tipini gösterir.

Banka Kimlik Numarası. Kart ağı (Visa, Mastercard, Troy), kart tipi (kredi, banka, ön ödemeli) ve kart programı BIN'den anlaşılır. Efespay'de yalnız sağlayıcının döndürdüğü maskeli özet tutulur.

Doğrulanıyor (belirsiz sonuç)

Sağlayıcıdan kesin sonuç alınamadığı için bekleyen ödeme durumu.

Zaman aşımı ya da bağlantı kopması gibi durumlarda ödeme başarısız sayılmaz; Efespay sağlayıcıyı aralıklarla sorgular ve sonuç kesinleşince durumu günceller.

Hakediş

Komisyon ve iadeler düşüldükten sonra işletmeye ödenecek net tutar.

Sağlayıcı belirli dönemlerde hakedişi işletmenin hesabına aktarır. Efespay parayı tutmadığı için hakediş doğrudan sağlayıcıdan işletmeye geçer.

Idempotency anahtarı

Aynı isteğin tekrarlanmasında ikinci bir işlem açılmasını önleyen anahtar.

İstemci her yazma isteğine benzersiz bir Idempotency-Key ekler; ağ hatasında aynı anahtarla tekrarlanan istek ilk yanıtı döndürür. Çift ödeme ve çift iadeyi önler.

İade

Tahsil edilen tutarın tamamının ya da bir kısmının karta geri gönderilmesi.

İlk tahsilatı yapan sağlayıcı üzerinden yapılır; toplam iade tahsil edilen tutarı aşamaz. Paranın karta yansıması bankaya göre birkaç gün sürebilir.

İptal (void)

Henüz gün sonu yapılmamış işlemin tamamen geri alınması.

Genellikle aynı gün içinde yapılabilir ve kart ekstresine hiç yansımaz. Sağlayıcı desteklemiyorsa iptal yerine iade yapılır.

Kart programı

Bankaların ortak taksit ve puan programı (Axess, Bonus, World, Maximum…).

Aynı programın kartları, programa üye işletmelerde ortak taksit kampanyalarından yararlanır. Maliyet oranları kart programına göre farklılaşabilir.

Komisyon oranı

Banka ya da ödeme kuruluşunun işlem başına işletmeden kestiği oran.

Taksit sayısına ve kart programına göre değişebilir; işletme ile sağlayıcı arasındaki sözleşmeye bağlıdır. Efespay'e girilen maliyet oranları raporlardaki maliyet hesabı içindir.

Mutabakat

Kendi kayıtlarınızla sağlayıcının işlem ve hesaplaşma verilerinin karşılaştırılması.

Her ödemenin sağlayıcıda da aynı tutar ve durumla göründüğünü doğrular. Bugün Efespay'den dışa aktarılan kayıtlarla manuel yapılır; otomatik mutabakat yol haritasındadır.

Ödeme geçidi

İşletmenin sistemini ödeme sağlayıcısına bağlayan yazılım katmanı.

Ödeme talebini alır, sağlayıcıya iletir ve sonucu işletmeye döndürür. Efespay'de ödeme geçidi /v1 API ve barındırılan ödeme sayfasıdır.

Ödeme kuruluşu

Ödeme hizmeti sunmak için yetkilendirilmiş, banka olmayan kuruluş.

Türkiye'de 6493 sayılı Kanun kapsamında faaliyet izni alır; iyzico ve PayTR bu gruptadır. İşletme ödeme kuruluşuyla kendi adına sözleşme yapar; tahsilat bu kuruluşun altyapısında gerçekleşir.

Ödeme linki

Kod yazmadan paylaşılan, süreli ödeme adresi.

Sabit ya da müşterinin gireceği tutarla oluşturulur; WhatsApp, e-posta ya da QR ile paylaşılır. Linkten açılan her ödeme bir ödeme oturumudur.

Ödeme orkestrasyonu

Birden fazla ödeme sağlayıcısını tek bir API ve panelde yönetme yaklaşımı.

İşletme her sağlayıcıya ayrı entegrasyon yazmak yerine tek bir sözleşmeyle çalışır; yönlendirme, sonuç doğrulama, iade ve raporlama ortak katmanda yapılır. Efespay bir ödeme orkestrasyonu yazılımıdır; parayı tutmaz.

Ödeme oturumu

Müşteriye ödeme sayfasını açan, tutarı ve sipariş referansını taşıyan istek.

İşletmenin sunucusu oluşturur; yanıttaki adres müşteriyi ödeme sayfasına götürür. Oturum süreli olur (varsayılan 60 dakika); aynı sipariş için ikinci açık oturum açılmaz.

Ön provizyon

Tutarın kartta bloke edilip sonradan tahsil edilmesi.

Otel ve araç kiralamada teminat için kullanılır; tutar bir süre bloke kalır, sonra tamamı ya da bir kısmı tahsil edilir veya serbest bırakılır. Efespay'de yol haritasındadır.

Provizyon

Kart sahibinin bankasının işleme verdiği onay.

Banka kart limitini ve hesabın durumunu kontrol ederek işlemi onaylar ya da reddeder. Onaylanan tutar karttan çekilir; red durumunda müşteriye neden ve ne yapabileceği söylenir.

Sanal POS

Bankanın, internetten kartla ödeme almak için işletmeye açtığı hesap.

Fiziksel POS cihazının internetteki karşılığıdır. İşletme bankayla sözleşme yapar; banka işletmeye API erişimi verir. Efespay'de bir sanal POS hesabı bir bağlantı olarak tanımlanır.

Taksit

Toplam tutarın kart sahibinin ekstresine aylık bölünerek yansıtılması.

Kredi kartlarında, bankanın ve işletmenin sözleşmesinin izin verdiği sayıda kullanılır. Ödeme sayfası her taksit seçeneğini toplam tutar ve aylık tutarla gösterir.

Ters ibraz (chargeback)

Kart sahibinin işleme bankası üzerinden itiraz etmesi.

Kart sahibi ürünü almadığını ya da işlemi tanımadığını bildirir; banka süreci yürütür. Ters ibraz koşulları işletme ile sağlayıcı arasındaki sözleşmeye tabidir.

Test modu

Gerçek para hareketi olmadan bütün akışın denendiği ortam.

Efespay'de her hesapta hazırdır; test anahtarları, test sağlayıcısı ve senaryolu test kartlarıyla çalışır. Test ve canlı verileri birbirinden ayrıdır.

Vade farkı

Taksitli ödemede müşteriden peşin fiyatın üzerine istenen ek tutar.

İşletme taksit maliyetini müşteriye yansıtmak isterse taksit başına oran tanımlar. Efespay'de müşteri vade farkı tablosu oranları taşır; ödeme sayfası toplamı vade farkı dahil gösterir.

Valör

Tahsil edilen tutarın işletmenin hesabına geçeceği gün.

Sağlayıcıya ve sözleşmeye göre değişir (ör. ertesi iş günü ya da taksit bitiminde). Valör görünümü Efespay'de yol haritasındadır.

Webhook

Bir olay olduğunda sunucunuza gönderilen otomatik bildirim.

Efespay ödeme, iade ve link olaylarını imzalı POST isteğiyle bildirir; başarısız teslimatlar tekrar denenir. İmzayı doğrulamak ve olayı tekilleştirmek alıcının işidir.

Yönlendirme

Bir ödemenin hangi bağlantıdan alınacağına karar verilmesi.

Efespay'de kurallar (tutar, taksit, para birimi, kanal) sırayla denenir; kural seçmezse bağlantı önceliği geçerli olur. Karar ve gerekçe her denemede kayıtlıdır.

Tanımlar bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali tavsiye değildir. Sözleşme koşulları için bankanız ya da ödeme kuruluşunuzla görüşün.

Terimlerin ötesine geçelim.

Ödeme altyapınızı nasıl sadeleştirebileceğimizi birlikte konuşalım.